Poprzez określenie „kamienie szlachetne” rozumie się wartościowe i rzadko spotykane okazy, które w rzeczywistości są odmianami niektórych minerałów lub skał. Wyróżniają się one silnym połyskiem, trwałością i twardością. Spotyka się zarówno odmiany pozbawione koloru, jak i przepełnione efektownym zabarwieniem.

Używa się ich w kilku celach. Podstawowym ich przeznaczeniem jest zastosowanie w złotnictwie i jubilerstwie. Oprawione w złoto, srebro lub metale szlachetne stanowią piękny element biżuterii. Ta z kolei może być prezentem dla kobiety lub mężczyzny bądź też jednym z rodzajów inwestycji długoterminowych.

Wśród omawianych kamieni szlachetnych największym szacunkiem i powodzeniem cieszą się diamenty. Jest on wyjątkowo wytrzymały i niezniszczalny, do czego zresztą nawiązuje jego nazwa. Można go jednak łatwo rozbić, gdyż jest wyjątkowo kruchy. Po odpowiednim oszlifowaniu przeistacza się w brylant.

Masę tych kamieni podaje się w karatach. Największy przezroczysty diament na świecie to Cullinan, który miał 3106 karatów. Został podzielony na 105 mniejszych części, a następnie oszlifowany. Jego barwnym odpowiednikiem jest Hope, który mieni się szafirowoniebieskim kolorem. Przed oszlifowaniem liczył sobie ponad 67 karatów, a po tym zabiegu jedynie 44,4 karaty. Największe bądź najcenniejsze z różnych względów brylanty znajdują się w słynnych muzeach i galeriach rozsianych po całym świecie. Wystarczy wspomnieć, że Szach, który ma 3 cm x 1 cm, znajduje się obecnie na Kremlu, a 420 – karatowy Regent w Luwrze.

Oczywiście, w Polsce także można spotkać cenne kamienie. Mało kto wie, że niektóre z nich są nawet wydobywane na naszym terenie. Doskonałym przykładem są rubiny, które dawniej znajdowano m.in. w okolicach Złotoryi na Dolnym Śląsku. Z kolei w rzece Izerze oraz Kruczych Skałach odnajduje się szafiry, natomiast topazy można spotkać w Górach Izerskich, Karkonoszach oraz okolicach Strzegomia i Strzelina. Najcenniejsze są jednak brylanty przechowywane w skarbcu na Wawelu i na Jasnej Górze.